Samenvatting Groepsdynamica
Hoofdstuk 1
*Groepsdynamica: de studie van het gedrag van mensen in kleine groepen.
De primaire groep (vooral gezin) is de bemiddelaar tussen de cultuur of maatschappij
enerzijds en het individu anderzijds.
*Invloedslijn: maatschappij>groep>individu
Een individu kan invloed uitoefenen op een groep, maar (bijna) nooit op de maatschappij.
Als groep kun je meer invloed hebben op de maatschappij dan als individu.
Men denkt niet echt in groepstermen. Hierdoor kwam psychologie (individu) en sociologie
(maatschappij) veel eerder tot bloei dan groepsdynamica. Het is pas in de jaren 30 van de
vorige eeuw tot stand gekomen.
Weerstanden tegen groepsdynamica
-are groups real: alleen individuen zijn echt en reëel. Een groep is een reeks van waarden,
normen, gedachten etc. die gelijktijdig bestaan in de gedachten van individuen en
collectiviteiten.
Tegenargument: binnen de psychologie konden groepsverschijnselen niet verklaard worden.
Antropocentrisme: neiging tot centraal stellen van jezelf en je eigen positie. Kan hindernis
vormen voor zicht op groepsprocessen.
-Kleine groepen vormen een bedreiging voor grotere groepen. Bijvoorbeeld kerk, staat,
leger.
Kleinere groepen kunnen een samenzwering vormen tegen het grotere geheel.
-Leven in groepen werd vanzelfsprekend ervaren. Men nam niet de distantie om deze te
bestuderen.
Natuurwetenschappen hebben zich als eerste gedistantieerd van het “magische denken”van
de middeleeuwen en groeide uit tot de eerste echte wetenschappen.
De gedachten dat individu en maatschappij twee gescheiden entiteiten zijn die vervolgens
weer moeten worden verbonden hangt samen met een bepaald mensbeeld:
individualistisch mensbeeld.
Individu en maatschappij zijn hierin gescheiden fenomenen.
Dit mensbeeld is tot stand gekomen tijdens de renaissance.
Vooral in westerse culturen heerst het individuelastisch mensbeeld: gericht op
zelfontplooiing, succes en persoonlijk geluk. In groepsgerichte culturen is het gericht op
respect, plicht, eergevoel etc.
Zolang men uit blijft gaan van het individualistisch mensbeeld kan de brugfunctie van
groepsdynamica slechts bescheiden zijn.
Functies groepsdynamica
*brugfunctie: door aan te tonen op welke manier individu en groep, en individu en
maatschappij op elkaar zijn aangewezen, kan de groepsdynamica meer inzicht geven in de
onderlinge vervlechting van de aspecten individu en maatschappij.
*kan bijdrage aan gewenning aan het andere mensbeeld dat een mens een open
persoonlijkheid is die fundamenteel op andere mensen is afgestemd en aangewezen.
Lewin> grondlegger groepsdynamica
, Gestaltpsychologie: men moet van het geheel uitgaan om meer te snappen van de
samenstellende delen. Dus niet eerst naar individu kijken, maar eerst naar groep en dan
individu verklaren.
Individu:
1 van de belangrijkste polariteiten (tegenpolen) in de mens is de spanning tussen zijn
rationele en irrationele (emotionele) kanten.
De groep:
Primaire groepen: voorzien in de behoefte van de individu op gebied van sociaal emotioneel.
Secundaire groepen: vooral op het gebied van rationele behoeften en belangen.
De maatschappij:
Geheel van groepen zoals organisaties, instituten, politiek, onderwijs etc.
Maar ook primaire groepen hebben met maatschappij te maken bijvoorbeeld tot welke
sociale klasse ze horen.
Primaire groepen > sociale klasse> maatschappij
Secundaire groepen > insituties en organisaties
Hoofdstuk 2
Er zijn verschillende stromingen binnen de groepsdynamica.
Ze zijn (om makkelijker te maken) te onderscheiden met taakaspecten en sociaal-emotionele
aspecten.
Maar binnen elke stroming vindt je ook de taakaspecten en de sociaal-emotionele aspecten.
*Taakaspecten: wat een groep doet
*Sociaal-emotionele: manier waarop iets gedaan wordt.
(Zie figuur hoofdstuk 2 blz 28)
Volgens Homans heeft elke groep een extern en een intern systeem (zie blz 28 fig.)
Externe systeem omvat al wat er in een groep afspeelt aan activiteiten, interacties en
gevoelens om als groep te blijven bestaan tegenover de buitenwereld.. Bv vervullen van de
taak en bereiken van het groepsdoel.
Interne systeem omvat alle activiteiten, interacties en gevoelens die voortvloeien en het
interne groepsfunctioneren. Wordt niet bepaald door de buitenwereld. Groepsgedrag in
interne systeem is uiting van wederzijdse gevoelens tussen leden van de groep.
De interactietheorie
Ontwikkeld door Bales en Homans: vat groep op als systeem van met elkaar in interactie
verkerende individuen.
Basisbegrippen binnen deze theorie: interactie, activiteit en sentiment.
Interactie-hypothese: indien er frequente interacties (wisselwerkingen) zijn in het externe
systeem, zal dit leiden tot gevoelens van genegenheid, die op hun beurt leiden tot verder
interacties, die de basis vormen van het interne systeem.
Bales: interactie-analyse aan de hand van observatieschema: bestaat uit twee
hoofdgebieden: taakgebied en sociaal emotioneel gebied. Deze verdeelt hij als volgt:
*Sociaal emotioneel gebied: positieve reacties
*Taakgebied: poging tot antwoord
Hoofdstuk 1
*Groepsdynamica: de studie van het gedrag van mensen in kleine groepen.
De primaire groep (vooral gezin) is de bemiddelaar tussen de cultuur of maatschappij
enerzijds en het individu anderzijds.
*Invloedslijn: maatschappij>groep>individu
Een individu kan invloed uitoefenen op een groep, maar (bijna) nooit op de maatschappij.
Als groep kun je meer invloed hebben op de maatschappij dan als individu.
Men denkt niet echt in groepstermen. Hierdoor kwam psychologie (individu) en sociologie
(maatschappij) veel eerder tot bloei dan groepsdynamica. Het is pas in de jaren 30 van de
vorige eeuw tot stand gekomen.
Weerstanden tegen groepsdynamica
-are groups real: alleen individuen zijn echt en reëel. Een groep is een reeks van waarden,
normen, gedachten etc. die gelijktijdig bestaan in de gedachten van individuen en
collectiviteiten.
Tegenargument: binnen de psychologie konden groepsverschijnselen niet verklaard worden.
Antropocentrisme: neiging tot centraal stellen van jezelf en je eigen positie. Kan hindernis
vormen voor zicht op groepsprocessen.
-Kleine groepen vormen een bedreiging voor grotere groepen. Bijvoorbeeld kerk, staat,
leger.
Kleinere groepen kunnen een samenzwering vormen tegen het grotere geheel.
-Leven in groepen werd vanzelfsprekend ervaren. Men nam niet de distantie om deze te
bestuderen.
Natuurwetenschappen hebben zich als eerste gedistantieerd van het “magische denken”van
de middeleeuwen en groeide uit tot de eerste echte wetenschappen.
De gedachten dat individu en maatschappij twee gescheiden entiteiten zijn die vervolgens
weer moeten worden verbonden hangt samen met een bepaald mensbeeld:
individualistisch mensbeeld.
Individu en maatschappij zijn hierin gescheiden fenomenen.
Dit mensbeeld is tot stand gekomen tijdens de renaissance.
Vooral in westerse culturen heerst het individuelastisch mensbeeld: gericht op
zelfontplooiing, succes en persoonlijk geluk. In groepsgerichte culturen is het gericht op
respect, plicht, eergevoel etc.
Zolang men uit blijft gaan van het individualistisch mensbeeld kan de brugfunctie van
groepsdynamica slechts bescheiden zijn.
Functies groepsdynamica
*brugfunctie: door aan te tonen op welke manier individu en groep, en individu en
maatschappij op elkaar zijn aangewezen, kan de groepsdynamica meer inzicht geven in de
onderlinge vervlechting van de aspecten individu en maatschappij.
*kan bijdrage aan gewenning aan het andere mensbeeld dat een mens een open
persoonlijkheid is die fundamenteel op andere mensen is afgestemd en aangewezen.
Lewin> grondlegger groepsdynamica
, Gestaltpsychologie: men moet van het geheel uitgaan om meer te snappen van de
samenstellende delen. Dus niet eerst naar individu kijken, maar eerst naar groep en dan
individu verklaren.
Individu:
1 van de belangrijkste polariteiten (tegenpolen) in de mens is de spanning tussen zijn
rationele en irrationele (emotionele) kanten.
De groep:
Primaire groepen: voorzien in de behoefte van de individu op gebied van sociaal emotioneel.
Secundaire groepen: vooral op het gebied van rationele behoeften en belangen.
De maatschappij:
Geheel van groepen zoals organisaties, instituten, politiek, onderwijs etc.
Maar ook primaire groepen hebben met maatschappij te maken bijvoorbeeld tot welke
sociale klasse ze horen.
Primaire groepen > sociale klasse> maatschappij
Secundaire groepen > insituties en organisaties
Hoofdstuk 2
Er zijn verschillende stromingen binnen de groepsdynamica.
Ze zijn (om makkelijker te maken) te onderscheiden met taakaspecten en sociaal-emotionele
aspecten.
Maar binnen elke stroming vindt je ook de taakaspecten en de sociaal-emotionele aspecten.
*Taakaspecten: wat een groep doet
*Sociaal-emotionele: manier waarop iets gedaan wordt.
(Zie figuur hoofdstuk 2 blz 28)
Volgens Homans heeft elke groep een extern en een intern systeem (zie blz 28 fig.)
Externe systeem omvat al wat er in een groep afspeelt aan activiteiten, interacties en
gevoelens om als groep te blijven bestaan tegenover de buitenwereld.. Bv vervullen van de
taak en bereiken van het groepsdoel.
Interne systeem omvat alle activiteiten, interacties en gevoelens die voortvloeien en het
interne groepsfunctioneren. Wordt niet bepaald door de buitenwereld. Groepsgedrag in
interne systeem is uiting van wederzijdse gevoelens tussen leden van de groep.
De interactietheorie
Ontwikkeld door Bales en Homans: vat groep op als systeem van met elkaar in interactie
verkerende individuen.
Basisbegrippen binnen deze theorie: interactie, activiteit en sentiment.
Interactie-hypothese: indien er frequente interacties (wisselwerkingen) zijn in het externe
systeem, zal dit leiden tot gevoelens van genegenheid, die op hun beurt leiden tot verder
interacties, die de basis vormen van het interne systeem.
Bales: interactie-analyse aan de hand van observatieschema: bestaat uit twee
hoofdgebieden: taakgebied en sociaal emotioneel gebied. Deze verdeelt hij als volgt:
*Sociaal emotioneel gebied: positieve reacties
*Taakgebied: poging tot antwoord
